Mobiel werken in het onderwijs: ‘Het maakt het werk leuker en makkelijker’

Is mobiel werken in het onderwijs mogelijk? Ja, stelt docent Sander Fase. Hoewel hij nog wel op weerstand stuit. ‘Door het lesrooster moet ik op een vaste tijd op een vaste plek zijn. Dat zie ik op korte termijn veranderen.’

De ontwikkelingen gaan snel in het onderwijs, maar Sander Fase verwacht dat de komende jaren nog veel meer verandert. Zijn werk als docent en ict-coördinator aan Limes, een school voor praktijkonderwijs in Katwijk aan Zee, is nu al totaal anders dan een paar jaar geleden.

‘Ik zit niet meer vast aan een werkplek. Ik kan aan de slag op wisselende locaties, zowel thuis als op school. We werken ook met de leerlingen digitaal, zodat ze altijd bij de benodigde spullen kunnen. Daarnaast ben ik digitaal op redelijke tijden bereikbaar.’

Niet printen en kopiëren

Fase is als ict-man overtuigd van de voordelen van mobiel werken in het onderwijs. Hij beseft echter dat hij in sommige opzichten een stukje harder loopt dan zijn collega’s, die meer moeite hebben om oude gewoontes los te laten.

‘In grote lijnen volgen we binnen Limes hetzelfde plan. Ik doe zelf alles digitaal, print en kopieer ook niet. Dat vind ik zonde van mijn tijd. Organisatiebreed is het lastiger om papierloos werken door te voeren. Zo moet ik nog veel papieren ondertekenen, terwijl er ook goede digitale oplossingen voorhanden voor zijn. Sommige instanties hechten echter nog te veel waarde aan een fax of scan.’

Lessen leuker maken

En ook sommige collega’s handhaven liever hun oude gewoontes. Fase vindt het interessant om te zien hoe zij tegen veranderingen aankijken. Zo merkt hij dat oplossingen die snel zijn door te voeren én direct resultaat opleveren, sneller omarmd worden. ‘Bijvoorbeeld oplossingen die de lessen leuker maken of het nakijkwerk makkelijker.’

Daarentegen zijn de oplossingen die niet direct tijdswinst opleveren minder populair bij zijn collega’s, zelfs als er genoeg andere voordelen tegenover staan.

Alternatief voor het ‘suffe’ werkstuk

Zoals een alternatief voor een ‘suf’ werkstukje. ‘Als het werkstuk niet meer geprint wordt, kun je het niet meer makkelijk doorbladeren. Tegelijkertijd hoef je al die papieren ook niet meer overal mee naartoe te zeulen. Bovendien kun je gerichter feedback geven, eventueel verpakt in een videoboodschap. Daardoor begrijpt de student beter op welke alinea’s de feedback van toepassing is en kan hij de opmerkingen direct verwerken.’

In dit geval levert mobiel werken in het onderwijs dus wel degelijk voordeel op, zeker voor de leerling. Maar het kost de docent in eerste instantie meer tijd en ‘gedoe’ om alles onder de knie te krijgen en dus staat hij er minder voor open.

Jongeren meer moeite met digitalisering

Je zou verwachten dat vooral oudere docenten moeite hebben met mobiel werken in het onderwijs, maar dat valt wel mee, merkt Fase op.

‘Zij gaan er zelfs sneller in mee. Ze hebben meer ervaring als docent en kunnen nieuwe dingen makkelijker toepassen.’ En hoewel jongeren bekend staan als flexibel en meegaand, blijkt dat in dit geval niet op te gaan, valt Fase op.

‘De jongere docenten hebben het lastiger. Als je goed bent in ict, wil dat nog niet zeggen dat je de lesstof goed kunt digitaliseren. Pas als je vakinhoudelijke kennis goed zit, kun je de inhoud digitaal nog krachtiger overbrengen. Het gaat er kortom niet om dat je weet hoe een USB-stick werkt, maar wat je ermee doet.’

Veelzijdiger en afwisselender lesgeven

Dat mobiel werken in het onderwijs veel voordelen heeft, weet Fase 100 procent zeker. Maar wat zijn nu eigenlijk de grootste pluspunten voor een docent? ‘De communicatie verloopt een stuk vlotter dankzij e-mail en Skype.’

‘Ik maak ook veel gebruik van OneNote, zodat ik alles beschikbaar heb op mijn telefoon. Daarnaast kun je de lessen veelzijdiger en afwisselender maken door tekeningen, films en geluid toe te voegen. Als je dat consequent en goed doet, werkt dat voor veel leerlingen erg fijn.’

Meer de diepte in

Zo verzoekt Fase leerlingen tegenwoordig de lesstof vooraf te bestuderen. ‘Als een leerling het dan niet snapt, kan hij het filmpje rustig 5 keer bekijken zonder dat hij zijn medeleerlingen ophoudt.’

‘Aan het begin van de les geef ik een toets met 5 vragen waar de les over gaat. Bijvoorbeeld over welk land de les van vandaag gaat. Als je niets hebt voorbereid, weet je dat dus niet. Voordeel hiervan is dat ik meer de diepte in kan gaan tijdens de les, dat maakt de les ook voor mij leuker.’

Iedereen blijft zichzelf ontwikkelen

Vraag is uiteraard hoe de docenten zoveel mogelijk profiteren van de individuele praktijkervaring. ‘We hebben inmiddels veel kennis binnen de muren van onze school. Iedereen blijft zichzelf ontwikkelen en deelt zijn knowhow met collega’s’, vertelt Fase. ‘Zowel terloops delen we tips met elkaar, als middels georganiseerde knoppencursussen.’

Die georganiseerde sessies worden vanuit de organisatie bedacht als men merkt dat meerdere mensen baat bij bepaalde kennis kunnen hebben. ‘Een docent geeft dan bijvoorbeeld aan: “Ik zie dat jij het bij het vak Nederlands zo doet, ik kan die oplossing ook bij wiskunde toepassen.” Als er dan genoeg docenten wat mee kunnen en willen, organiseren we een training waarin de docent die het al toepast bijvoorbeeld uitlegt hoe het werkt.’

Geen lesrooster meer

Fase zit op dit moment middenin alle vernieuwingen en volgt dus op de voet wat er op dit moment allemaal gebeurt. Toch is de docent nog lang niet uitgeleerd en mag er wat hem betreft nog veel meer veranderen. ‘Leerlingen kunnen overal werken waar ze willen. Buiten school om, maar ook op school zijn er faciliteiten beschikbaar. Zo zijn er leerpleinen waar leerlingen kunnen kiezen of ze willen samenwerken of juist niet.’

Toch valt er wat betreft mobiel werken in het onderwijs nog wel wat te verbeteren. ‘Ik ben nu nog gebonden aan een lesrooster, dus ik moet op een vaste tijd op een vaste plek zijn. Dat zie ik op korte termijn veranderen. Ik verwacht dat het contact met de leerlingen verspreid over de dag zal plaatsvinden en dat ik de rest van mijn werk kan doen waar en wanneer het mij uit komt.’

Fase testte de HP Elite X2 1012 uit voor zijn werk. Bekijk in onderstaand filmpje zijn ervaring:

Lees ook: