Job sculpting: een leukere baan creëren voor je medewerkers

job sculpting

Job sculpting is hét nieuwe modewoord. Je functie zo vormgeven dat het bij je past. Is dit slim om toe te staan? En zo ja, hoe faciliteer je het als werkgever? Welke randvoorwaarden moet je leveren?

Een werknemer van een groot bedrijf gaat als een dolle. Hij krijgt het ene na het andere compliment, boekt geweldige resultaten, krijgt een goed salaris en staat op het punt promotie te maken. En toch verlaat hij van de ene op de andere dag het bedrijf. Een gemiste kans.

Met job sculpting was dit waarschijnlijk niet gebeurd. Job sculpting is hét nieuwe modewoord in het bedrijfsleven. Ook wel jobcrafting genoemd. Letterlijk betekent het baanboetseren: het werk zo vormgeven dat het helemaal past bij de werknemer.

Sterktes en behoeftes

Eigenlijk is het fenomeen helemaal niet nieuw. Al decennialang wordt er gesproken en nagedacht over de kwaliteit en inhoud van de functie. Alleen gaat job sculpting een stapje verder.

‘Job sculpting is het aanpassen of creëren van een baan aan de sterktes en behoeftes van mensen zodat de baan beter aansluit bij die sterktes en behoeftes’, definieert auteur en zelfbenoemd ‘chief people officer’ David Ducheyne, schrijver van het boek Mijn werk, maatwerk. Maar hoe doe je dat, als werkgever?

Geen georganiseerd proces

Job sculpting hoeft geen georganiseerd proces te zijn, zeggen de deskundigen. Iedereen die in een baan terechtkomt, zal zelf proberen die sterktes en behoeftes in zijn werk te leggen.

Ducheyne: ‘Geef twee mensen exact dezelfde baan en je zal zien dat de job anders wordt uitgevoerd. Zelfs persoonlijke talenten die niet meteen betrekking hebben op de functie, worden ingebed. Job sculpting kan heel natuurlijk gebeuren.’

Maar dan moet de werkgever er wel open voor staan. Ruimte geven. Faciliteren. Veel bazen vinden het toch lastig, zo’n persoonlijke aanpak. Terwijl de werknemer zo’n behoefte heeft aan ruimte en gelegenheid om zijn functie te kunnen boetseren.

Want in veel bedrijven regeert de bedrijfsefficiency. De mensen op de werkvloer worden nog te vaak beschouwd als uitvoerders die hun taken op tijd moeten uitvoeren. Met het gevaar dat de verveling toeslaat. Of de afkeer. Met vertrek met stille trom als gevolg.

Wensen faciliteren

Werkgevers doen er dus goed aan goed naar de werknemer te luisteren. En vervolgens het ‘walk by talk’-principe toe te passen. Dus niet alleen luisteren, maar ook de wensen faciliteren. Iemand met een administratieve functie schrijft wellicht in zijn vrije tijd blogs en zou dat ook graag een keer voor de nieuwsbrief van het bedrijf doen.

Vaak zie je ook dat medewerkers helemaal opleven bij een dergelijk ‘verzetje’. Want zo wordt het gezien, als een verzetje. Het is echter veel meer dan dat. Zo’n taak appelleert aan de strekte en de behoefte van de administrateur. En toch willen veel bedrijven hier niet aan.

Excelleren in je werk

Goede voornemens genoeg, maar in de praktijk komt van wederzijdse job sculpting weinig terecht. Kost allemaal te veel tijd en wat levert het op om alle medewerkers naar hun wensen te vragen en die te honoreren? En de HR-afdeling denkt: als we Jacques een extra taak geven wil hij meer geld. Terwijl het de werknemer juist gaat om leuker werk.

En dus vertrekt de getalenteerde medeweker. En wat zegt de baas? ‘Hij kreeg een aanbod van de concurrent dat ie echt niet kon afslaan’. Of: ‘Na vijf jaar wilde hij wat anders, begrijpelijk’.

Het is allemaal te makkelijk gedacht. Veel mensen verlaten het werk omdat managers niet (willen) begrijpen waar de psychologische kant van werkplezier in schuilt. Zij denken dat mensen die excelleren in hun werk per definitie happy zijn.

Commitment creëren

Volgens Timothy Butler ‘senior fellow’ van de Harvard Business School en schrijver van het boek Getting Unstuck: A Guide to Discovering Your Next Career Path is happiness op het werk van heel andere oorzaken afhankelijk. Alleen als de functie matcht met de diepste psychologische interesses, is de werknemer gelukkig.

En dan gaat het niet over hobby’s als opera of skiën of in zaken waar hij toevallig heel goed in is. Het gaat om diepe emoties die een man of vrouw gelukkig maken, zoals vrijheid, verantwoordelijkheid of creativiteit. Als hij dat in zijn werk vindt, ontstaat commitment en zal hij niet snel vertrekken.

Flexwerken en job sculpting

Het is daarom niet verwonderlijk dat in het kader van job sculpting flexwerken of op een ander plek mogen inloggen (verantwoordelijkheid, vrijheid), ook zo populair is. Studie van het platform TinyPulse – ‘for a better workplace’ in het toonaangevende zakenblad Forbes, toont aan dat werknemers een stuk gelukkiger worden van thuiswerken. En ze zijn ook nog eens productiever.

En Harvard Business Review liet zien dat thuiswerkers minder ziektedagen opnemen en dat ze effectiever werken. En uit onderzoek van Cornerstone, dat zich richt op talentmanagement, onder zo’n 1.500 Europese HR- en lijnmanagers, blijkt dat flexibel werken direct invloed heeft op de mate van betrokkenheid van werknemers.

Het gaat dan vooral om aspecten van flexibel werken die gerelateerd zijn aan technologie zoals bijvoorbeeld het gebruik van mobiele technologie, flexibele IT-systemen en de beschikbaarheid van IT-training. Maar ook mogelijkheden om op afstand te kunnen werken zijn bepalend. Deze zaken blijken zelfs invloed te hebben op de trots van werknemers en hun bereidheid om de werkgever aan te bevelen.

Meer tevreden

Opvallend is ook dat uit het onderzoek van Cornerstone blijkt dat in landen waar het meest flexibel wordt gewerkt, werknemers het meest tevreden zijn. Landen met de hoogste geluksscores, zoals Scandinavië (88%), Oostenrijk (84%) en Spanje (81%), halen ook de hoogste scores voor flexibel werken.

Gemiddeld 25% van de Europese bedrijven laat werknemers nog steeds niet vanuit huis werken. Overigens laat in Nederland 68 procent van de bedrijven BYOD (Bring Your Own Device) toe. Daarmee zijn ‘we’ koploper in Europa.

Belangrijk aandachtspunt

Flexibel werken zou voor de ceo een prioriteit moeten zijn. Goed voor het bedrijf, goed voor de mensen. Het heeft in Nederland veel aandacht en wordt ook door de overheid gestimuleerd. Tijdelijk werken, flexibel werken, thuiswerken en mobiel werken zijn in bepaalde branches behoorlijk ingeburgerd en zorgen voor ‘happiness’.

Veel werknemers, vooral met een kantoorbaan, verwachten van hun werkgever dat ze flexibel kunnen werken en gaan ervanuit dat de technologie en de faciliteiten om flexibel te werken aanwezig zijn. Bedrijven die dit niet doen lopen het risico getalenteerde krachten te verliezen.

Toch is flexibel werken bij 20% van de werkgevers niet mogelijk, terwijl 29% aangeeft dat thuiswerken niet toegestaan is. Tijd dus om daar een belangrijk aandachtspunt van te maken. Want flexibel mogen werken in combinatie met job sculpting, zorgt dat werknemers productiever, blijer en langer voor je blijven werken.

Op zoek naar tips om flexwerken vorm te geven in je organisatie? Download dan de gratis whitepaper ‘Creëer de beste mobiele werkplek voor je werknemers’.

Lees ook: